Tại sao bị xoắn tinh hoàn: Nguyên nhân, triệu chứng và cách xử lý khẩn cấp

Xoắn tinh hoàn là gì và vì sao lại bị xoắn tinh hoàn?

Xoắn tinh hoàn là một tình trạng cấp cứu ngoại khoa khẩn cấp, xảy ra khi thừng tinh bị xoắn lại. Điều này ngăn cản dòng máu lưu thông đến tinh hoàn, gây ra tình trạng sưng đau đột ngột và dữ dội. Nếu không được can thiệp y tế kịp thời, tình trạng thiếu máu cục bộ có thể dẫn đến hoại tử mô tinh hoàn, buộc phải cắt bỏ.

Hiện tượng này thường gặp phổ biến ở trẻ sơ sinh và nam giới trong độ tuổi từ 12 đến 18. Về mặt sinh lý bệnh học, xoắn tinh hoàn xảy ra do sự xoắn cơ học của thừng tinh, khiến tinh hoàn bị treo ở một vị trí bất thường trong bìu. Sự xoắn này làm giảm hoặc ngừng hoàn toàn lưu lượng máu đến cơ quan, ban đầu ảnh hưởng đến tĩnh mạch rồi đến động mạch, dẫn đến giảm cung cấp oxy và gây tổn thương nghiêm trọng.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng xoắn tinh hoàn

Nguyên nhân chính xác gây xoắn tinh hoàn vẫn chưa được xác định rõ ràng, tuy nhiên, có một số yếu tố làm tăng nguy cơ bao gồm:

• Yếu tố di truyền: Nhiều trường hợp ghi nhận có mối liên hệ với yếu tố di truyền, ảnh hưởng đến cả hai tinh hoàn.
• Chấn thương vùng bìu: Xoắn tinh hoàn có thể xảy ra sau các hoạt động thể chất mạnh, va chạm hoặc thậm chí trong lúc ngủ.
• Nhiệt độ quá thấp: Môi trường lạnh cũng có thể là một yếu tố góp phần.
• Sự phát triển nhanh chóng của tinh hoàn: Ở tuổi dậy thì, sự phát triển nhanh có thể làm tăng nguy cơ.
• Cấu trúc giải phẫu bất thường: Dây thừng tinh bẩm sinh có cấu trúc dài bất thường hoặc bám không chặt vào tinh hoàn.

Nhận diện sớm các dấu hiệu và triệu chứng của xoắn tinh hoàn

Việc nhận biết sớm các dấu hiệu là vô cùng quan trọng để có thể can thiệp kịp thời. Các triệu chứng điển hình bao gồm:

• Đau đột ngột và dữ dội ở một bên bìu.
• Da bìu đỏ và sưng lên.
• Một bên tinh hoàn có xu hướng cao hơn bên còn lại.
• Đau bụng, buồn nôn và nôn.
• Sốt.
• Đi tiểu thường xuyên.
• Chóng mặt.
• Xuất hiện khối u bất thường trong bìu.

Da bìu có thể thay đổi màu sắc từ đỏ, tím đến nâu, đen, biểu hiện mức độ thiếu máu nghiêm trọng.

Yếu tố rủi ro làm tăng nguy cơ xoắn tinh hoàn

Mặc dù xoắn tinh hoàn có thể xảy ra ở bất kỳ ai, một số yếu tố rủi ro có thể làm tăng khả năng gặp phải tình trạng này:

• Một tinh hoàn có kích thước lớn hơn.
• Sự hiện diện của khối u trên tinh hoàn, đặc biệt là khối u ác tính liên quan đến thừng tinh.
• Tuổi tác: Tình trạng này phổ biến hơn ở thanh thiếu niên và trẻ sơ sinh.

Xoắn tinh hoàn có tự khỏi không và quy trình điều trị

Xoắn tinh hoàn có tự khỏi được hay không?

Tuyệt đối KHÔNG. Xoắn tinh hoàn là một tình huống y tế khẩn cấp và không thể tự khỏi. Mỗi phút trôi qua đều làm tăng nguy cơ tổn thương vĩnh viễn cho tinh hoàn. Do đó, khi có các triệu chứng nghi ngờ, cần liên hệ ngay với cơ sở y tế hoặc đến phòng cấp cứu gần nhất.

Quy trình điều trị xoắn tinh hoàn như thế nào?

Can thiệp phẫu thuật là lựa chọn điều trị thích hợp nhất và cần được thực hiện càng sớm càng tốt. Mục tiêu của phẫu thuật là:

• Gỡ xoắn thừng tinh để khôi phục lưu lượng máu.
• Đánh giá tình trạng của tinh hoàn: Nếu tinh hoàn còn khả năng phục hồi, bác sĩ sẽ cố gắng bảo tồn.
• Trong trường hợp tinh hoàn đã bị hoại tử nặng, phẫu thuật cắt bỏ là bắt buộc.
• Phẫu thuật cố định tinh hoàn (Orchiopexy): Bác sĩ sẽ cố định cả hai tinh hoàn vào thành bìu để ngăn ngừa tái phát trong tương lai. Điều này được thực hiện ngay cả khi chỉ một bên tinh hoàn bị xoắn để phòng ngừa.

Thời gian lý tưởng để phẫu thuật là trong vòng 6 giờ kể từ khi bắt đầu có triệu chứng đau để bảo tồn tối đa chức năng tinh hoàn.

Phòng ngừa xoắn tinh hoàn tái phát

Mặc dù không thể ngăn ngừa hoàn toàn các đợt xoắn tinh hoàn đầu tiên, việc phẫu thuật cố định tinh hoàn sau khi đã xử lý một đợt xoắn sẽ giúp ngăn chặn tình trạng này tái diễn ở cả hai bên.

Lời khuyên từ chuyên gia

Đừng bao giờ chủ quan với các cơn đau bất thường ở vùng bìu. Nếu bạn hoặc người thân có bất kỳ dấu hiệu nào của xoắn tinh hoàn, hãy đến gặp bác sĩ ngay lập tức. Sự chậm trễ có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng không thể khắc phục. Hãy hành động nhanh chóng để bảo vệ sức khỏe sinh sản của bạn.