Tại sao bị đau mắt đỏ? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách phòng ngừa hiệu quả

Đau mắt đỏ, hay còn gọi là viêm kết mạc, là tình trạng phổ biến gây khó chịu và ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày. Hiểu rõ nguyên nhân và cách phòng ngừa bệnh là vô cùng quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh có thể bùng phát bất cứ lúc nào.

Đau mắt đỏ là gì và các biểu hiện thường gặp

Đau mắt đỏ (Pinkeye) là tình trạng viêm lớp màng trong suốt lót bề mặt mí mắt và phủ bên ngoài nhãn cầu. Bệnh có thể xảy ra ở một hoặc cả hai mắt với các triệu chứng điển hình:

• Mắt có màu hồng nhạt hoặc đỏ ở lòng trắng.
• Mí mắt sưng húp, rủ xuống.
• Chảy nước mắt hoặc có ghèn, đóng vảy trên lông mi, mí mắt.
• Cảm giác ngứa, khó chịu.

Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi và thường lây lan mạnh vào thời điểm giao mùa hè sang thu.

Nguyên nhân chính gây ra bệnh đau mắt đỏ

Có nhiều yếu tố có thể dẫn đến tình trạng đau mắt đỏ, trong đó các nguyên nhân phổ biến bao gồm:

Đau mắt đỏ do virus

Virus là tác nhân hàng đầu gây viêm kết mạc. Adenovirus là loại phổ biến nhất, ngoài ra còn có thể do Coxsackievirus, Enterovirus, các loại virus Corona, simplex virus, và varicella-zoster virus. Đau mắt đỏ do virus thường dễ lây qua dịch tiết đường hô hấp và dịch mắt của người bệnh.

Đau mắt đỏ do vi khuẩn

Các loại vi khuẩn như Staphylococcus aureus, Haemophilus influenzae, Streptococcus pneumoniae và Pseudomonas aeruginosa cũng có thể gây viêm kết mạc. Đau mắt đỏ do vi khuẩn đôi khi nguy hiểm hơn, có thể gây ra ghèn dịch mủ và cần được điều trị kịp thời.

Đau mắt đỏ do dị ứng

Phản ứng của cơ thể với các tác nhân gây dị ứng như phấn hoa, bụi nhà, lông thú cưng hoặc nấm mốc cũng có thể dẫn đến viêm kết mạc dị ứng. Tình trạng này thường không lây nhiễm và có thể kèm theo các triệu chứng dị ứng khác như ngứa mũi, hắt hơi.

Đau mắt đỏ do kích ứng

Tiếp xúc với hóa chất (trong dầu gội, mỹ phẩm), khói bụi, hoặc vật lạ bay vào mắt có thể gây kích ứng và dẫn đến đỏ mắt. Tình trạng này thường tự khỏi sau một ngày nếu không còn tác nhân kích thích.

Phân loại tình trạng đau mắt đỏ

Dựa trên nguyên nhân, đau mắt đỏ có thể được chia thành các loại chính:

• Đau mắt đỏ do virus và vi khuẩn: Thường bắt đầu ở một mắt rồi lây sang mắt còn lại. Mắt có thể chảy dịch nước hoặc ghèn.
• Đau mắt đỏ dị ứng: Thường ảnh hưởng cả hai mắt, gây ngứa dữ dội và kèm theo các triệu chứng dị ứng toàn thân.
• Đau mắt đỏ do kích ứng: Xảy ra do tiếp xúc với hóa chất hoặc vật lạ, thường chỉ gây khó chịu tạm thời.

Tại TP.HCM, dịch đau mắt đỏ năm 2023 ghi nhận số ca mắc tăng cao, chủ yếu do Coxsackievirus A24 và Adenovirus.

Khi nào cần lo lắng về tình trạng đau mắt đỏ

Mặc dù đa số trường hợp đau mắt đỏ không quá nguy hiểm và có thể tự khỏi, nhưng một số dấu hiệu cảnh báo biến chứng cần được chú ý:

• Đau mắt dữ dội.
• Thị lực suy giảm đột ngột.
• Nhạy cảm với ánh sáng.
• Mắt đỏ kéo dài không thuyên giảm hoặc có dấu hiệu nặng hơn.
• Có ghèn đặc, mủ chảy ra từ mắt.

Đặc biệt, có tới hơn 1.000 ca ghi nhận biến chứng viêm giác mạc, loét giác mạc, ảnh hưởng đến thị lực.

Cách phòng ngừa bệnh đau mắt đỏ hiệu quả

Để giảm thiểu nguy cơ mắc và lây lan bệnh đau mắt đỏ, bạn nên tuân thủ các biện pháp sau:

• Giữ vệ sinh cá nhân: Thường xuyên rửa tay sạch sẽ bằng xà phòng, đặc biệt sau khi chạm vào mắt, mũi, miệng hoặc tiếp xúc với người bệnh.
• Tránh chạm vào mắt: Hạn chế tối đa việc dùng tay dụi mắt, chớp mắt hoặc đưa tay lên mắt.
• Không dùng chung vật dụng cá nhân: Tuyệt đối không dùng chung khăn mặt, kính mắt, đồ trang điểm mắt hoặc các vật dụng cá nhân khác với người khác.
• Vệ sinh môi trường sống: Giữ nhà cửa, nơi làm việc sạch sẽ, thoáng mát.
• Khử trùng đồ dùng: Thường xuyên vệ sinh và khử trùng các bề mặt hay tiếp xúc như tay nắm cửa, điện thoại, bàn phím.
• Đeo kính bảo vệ: Trong mùa dịch, nên hạn chế đến nơi đông người. Nếu bắt buộc phải ra ngoài, có thể cân nhắc đeo kính bảo vệ mắt.

Việc chủ động phòng ngừa và nhận biết sớm các dấu hiệu của đau mắt đỏ sẽ giúp bạn bảo vệ sức khỏe đôi mắt tốt hơn.

Lời khuyên cho người bị đau mắt đỏ

Khi bị đau mắt đỏ, bạn nên thực hiện các biện pháp sau để giảm khó chịu và hỗ trợ quá trình hồi phục:

• Vệ sinh mắt nhẹ nhàng: Dùng nước muối sinh lý hoặc nước ấm sạch để lau ghèn, bụi bẩn quanh mắt.
• Chườm lạnh: Dùng khăn sạch thấm nước mát chườm lên mắt giúp giảm sưng và ngứa.
• Nghỉ ngơi: Tránh để mắt làm việc quá sức, hạn chế sử dụng thiết bị điện tử.
• Tuân thủ điều trị: Nếu được bác sĩ kê đơn thuốc, hãy dùng đúng liều lượng và thời gian.

Nếu bạn băn khoăn tại sao bị đau mắt đỏ lâu khỏi, có thể do nguyên nhân phức tạp, biến chứng hoặc chưa tuân thủ đúng phác đồ điều trị. Việc thăm khám sớm là rất quan trọng.

Luôn ghi nhớ các biện pháp vệ sinh cá nhân và môi trường sống là chìa khóa để phòng tránh hiệu quả căn bệnh này. Hãy bảo vệ đôi mắt của bạn ngay hôm nay!